Srina Architecture Blog

Rajasthani Pottery

 

 

Rajasthani Potteryundefined

The terracotta tradition in Rajasthan dates back to the Harappan age. Today too it continues, as it is one of the interesting pieces of art for the tourists. Most of these are made in the villages of Rajasthan. The state's excellent artistry has been instrumental in creating some of the most phenomenal images or art forms.

A mixture of clay is used to on the potter's wheel and pots of various shapes and sizes are created manually. Patience, concentration and meticulousness are highly required to make the pots.

These delicate pieces of art are made of fuller's earth, quartz, raw glaze and sodium sulphite. Partly made in moulds and partly on the wheel these are decorated with various designs on the surface with the help of cobalt colour.

 

નડિયાદનું અનોખું સાહિત્યતીર્થ 'ગોવર્ધન સ્મૃતિમંદિર'

undefined

યુરોપ અને મહારાષ્ટ્ર-બંગાળમાં જે રીતે પોતાના લેખકોના અને ફિલોસોફરોના મકાનોને સ્મૃતિરૃપે જાળવવામાં આવે છે તેવું વલણ ગુજરાતમાં ઘણું ઓછું છે. આખા ગુજરાતમાં લેખકોના સ્મારક-તીર્થો હોય એવા બે-ચાર ગણ્યાં - ગાંઠયા દાખલા છે. સુરતે નર્મદના, ડભોઇએ દયારામના, જૂનાગઢે નરસિંહ મહેતાના, પોરબંદરે ગાંધીજીના અને લાઠીએ કલાપીના મકાનોને સાચવ્યા છે, તેમ નડિયાદમાં ગોવર્ધનરામનું ઘર 'ગોવર્ધનરામ સ્મૃતિ મંદિર' તરીકે જળવયું છે.આજે એકપણ રૃપિયાની સરકારી સહાય વગર, માત્ર સાહિત્યપ્રેમીઓની સખાવતથી ચાલતા આ સ્મૃતિમંદિરમાં આજે તેમની હસ્તપ્રતો, તેમનું અંગત પુસ્તકાલય, તેઓ જ્યાં બેસીને લેખન-મનન-ચિંતન કરતાં હતા તે અભ્યાસખંડ, એમાં તેમનો હિંચકો, ટેબલ-ખુરશી બધુ જ ઓરીજીનલી સચવાયું છે. આ સ્મૃતિ મંદિરમાં ગુજરાત અને વિશ્વના અનેક સાહિત્યપ્રેમીઓ સતત મુલાકાતે આવે છે. નવાઇની વાત એ છે કે ગોવર્ધનરામ જ્યારે ૧૯૦૭માં મૃત્યુ પામ્યા ત્યારે આ મકાન ગીરવે મુકાયેલું હતું. એનું કારણ એ હતું કે મુંબઇની વકાલતની ધીકતી કમાણી છોડીને તેઓ ૪૭ વર્ષની નાની ઉંમરે નડિયાદ આવી ગયા હતા. કારણ કે ભરજુવાનીમાં એમને સંકલ્પ કરેલો કે ૪૫ વર્ષ પછી કમાણી છોડીને દેશ તથા સાહિત્યની સેવા કરીશ. તેઓ નડિયાદ આવ્યા પછી પોતાના તથા દિકરીના મંદવાડ પાછળ એટલો બધો ખર્ચ થઇ ગયેલો કે ઘર ગીરવે મૂક્વું પડયું હતું. ગોવર્ધનરામની જન્મ શતાબ્દી ૧૯૫૫માં આવી ત્યારે સાહિત્યપ્રેમીઓની એક સમિતિ બની હતી. આ સમિતિએ ગોવર્ધનરામનું ગીરવે મૂકાયેલું ઘર છોડાવવાનું નક્કી કરેલું અને આશ્ચર્યજનક રીતે આણંદ જિલ્લાના ગામડી ગામના તમાકુના એક વેપારી નામે ઓચ્છવલાલ રણછોડલાલે સૌથી વધારે રકમ આપીને આ ઘરને ગીરવે છોડાવવામાં મદદ કરેલી.

 

Home